Biz Neredeyiz

Kilis1

Kilis Akdeniz Bölgesinden Güney Doğu Anadolu Bölgene geçiş alanında ve Suriye ile komşu bir sınır kentidir. Gaziantep'e 55 km, Suriye sınırına ise 10 km mesafede bulunmaktadır.

M.Ö. 1700 yıllarında Kilis, Hitit Devletinin önemli kentlerinden biriydi. Kilis’ in Kuzey Batısındaki Yesemek, Hititlerin Heykel atölyesinin bulunduğu önemli bir merkezidir ki, dünyada bu türden tek örnektir. Kilis M.Ö.  700 ile 550 yılları arasında Asur, Med, Pers İmparatorlukları yönetiminde kalmıştır.

Kilis2

Kilis’ in  Adı :
İlk kez bir Asuri tabletinde, Ki-li-zi adında bir yerden söz edilmesine göre, Kilis’ in Asurlular döneminden beri var olan olduğu anlaşılıyor. Ayrıca, Kilis’ in antik yerinin, bugün bulunduğu noktadan 12 km kadar batıda olduğu, Büyük İskender zamanında, (Şimdi Suriye sınırları içinde kalan) Ürya Nebi denilen bir kent kurulduğu veya var olan bir kente, Chrrhus adı verildiği tahmin edilmektedir.

Bu sözcük Kiris olarak okunur. “efendi” anlamındadır. Burası, bir zamanlar İskenderun Körfezin’ den, Fırat Nehri’ ne kadar uzanan Christik’ i eyaletinin merkezi idi. Bazı haritalarda bu yere de Kilis denmektedir. Bizans’ ın doğu sınırlarını gösteren , bazı haritalarda şimdiki Kilis’ in bulunduğu yerde Ciliza diye bir mekan görülmektedir. Romalılar döneminde, Ciliza siv ürmajijant denirdi. 9. yy. başlayarak gelen Müslüman Türklerin, kendi lehçelerinde düz, dümdüz anlamına gelen Kilis sözcüğünü, Kiris yerine kullanarak hazır buldukları şimdiki yerleşim merkezine verdikleri anlaşılmaktadır.

Kilis3

İklim:

Akdeniz iklimi ile karasal iklimin kesiştiği yerde bulunan Kilis ve yöresinde, söz konusu iklim kuşaklarının özellikleri egemendir. Bu yapı; biri sıcak-kuru diğeri serin nemli olmak üzere farklı klimatolojik özellik içerir. Kilis’te en sıcak ve en soğuk ay ortalaması arasındaki fark; Akdeniz kıyısındaki istasyonlarda 20 derecenin altında iken, Akdeniz'e yaklaşık kuş uçuşu 60 – 80 km uzaklıkta olan Kilis'te 32.6 derecedir

Kilis4

Ekonomi

Kilis’in sanayisinin en belirgin özelliği tarımsal ve hayvansal kaynak potansiyeline yönelik olmasıdır. İlin tarımında önemli bir yer tutan zeytin, üzüm ve buğday ürünleri aynı zamanda imalat sanayinde; pekmez, alkol, zeytinyağı ve bulgur üretim tesislerinde girdi olarak kullanılmaktadır. Özellikle üzüm ve zeytin, Kilis'e katma değer kazandıran iki önemli ürün grubunu oluşturmaktadır.

Ulaşım

Gaziantep'e 60 km uzaklıkta olan Kilis, Suriye sınırına ise 10 km uzaklıktadır. Öncüpınar Sınır Kapısı Kilis il sınırları içerisinde bulunmaktadır. Kilis'ten geçen yol sınırın ötesinde Azez'den geçtikten sonra Suriye'nin Halep şehrine ulaşır.

Uluslararası uçuşların da yapıldığı Gaziantep Havalimanı kente 40 km mesafededir. Denize kıyısı olmadığı için kentte deniz ulaşımı yapılmamaktadır. En yakın liman kenti İskenderun'dur.

r3

Mutfak

Kilis mutfağı, Türk mutfağının özelliklerini taşımakla birlikte, Halep mutfağı özelliklerini de yansıtır. Yağlı ve baharatlı yemekler ön planda olmakla beraber, zeytinyağlı yemeklerin sayısı da oldukça fazladır. Zeytinyağı, yörede yetiştirilen yüksek kaliteli zeytinlerden elde edilir ve Kilis mutfağının vazgeçilmezidir. Yemeklerin temelini et ve bulgur oluşturur, ancak mevsimine göre sebze ağırlıklı yemekler de yapılır.

Kilis Yağlık Zeytini’nin Özellikleri

Doğru şekilde yetiştirilip hasat edilen zeytin tanelerinin doğru koşullarda işlenmesiyle elde edilen zeytinyağları incelendiğinde kusurlu zeytinyağı veren hiç bir çeşide rastlanmamıştır

e4

Kilis Yağlık zeytin çeşidi, zeytinin anavatanı olarak kabul edilen Türkiye’nin Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde yaygın olarak yetiştirilen bir çeşittir. Bölge koşullarına uyum sağlaması ve yağ oranının yüksek olması bu türü, bölgede vazgeçilmez yapıyor. Güneydoğu’daki ağaç sayısının yaklaşık yüzde 52’sini,toplam ağaç varlığımızın yüzde 2.8’ini oluşturduğu tahmin edilmektedir. Meyveleri yüksek oranda yağ içerir.

Meyveleri çok küçük, çekirdekleri meyveye oranla iridir. Meyveleri % 31,8 oranında yağ içerir.Yağ kalitesi oldukça yüksektir. Salkım şeklinde ve mercimek iriliğinde meyvelere sahiptir. sahibim. Taneleri fazla iri olmadığı için hasadı zordur. Periyodisite gösterir (Periyodisite: Meyve ağaçlarının bir yıl çok verimli olup bundan sonraki yılda verimlerinin çeşitli derecelerde düşmesidir). Çelikle ve yumru ile çoğaltılabilir. Yüksek oranda yağ içeren bu çeşit yağlık olarak değerlendirilir.

Zeytinin Başkenti : Kilis

Kilis Oylum Höyük'te yapılan kazılarda, 4 bin yıllık zeytin çekirdekleri ile zeytinyağı üretiminde kullanıldığı düşünülen bazalt öğütme taşları bulundu. Bu bulgılardan yola çıkarak, Kilis yöresinin 4.000 yıl öncede önemli bir üretim merkezi olduğunu söyleyebiliriz.

Fotoğraflar Kilis Valilği arşivinden alınmıştır.

kilis-maps
Scroll to Top